ناصر الدين شاه قاجار
مقدمه 1
سفرنامه عراق عجم ( فارسى )
مقدّمه بسمه تعالى سفرنامهنويسى در ايران داراى سوابق كهنى است ولى در عصر صفويّه متداول و پس از آن رواج يافت و روز بروز بر اهميّت سفرنامهنويسى و تدوين خاطرات افزوده گرديد تا اينكه به عصر درخشان خود در زمان قاجاريّه رسيد و برگ زرّين آن متعلّق به زمان ناصر الدّين شاه قاجار مىباشد . در اين زمان علاوه بر سفرنامههاى فراوانى كه غير ايرانيان دربارهء ايران زمان قاجار برشتهء تحرير كشيدهاند خود ايرانيان هم سفرنامهها و خاطرات فراوانى از خود بر جاى گذاردهاند كه برخى از آنها متعلّق به اوضاع داخلى ايران و بعضى به خارج از ايران اختصاص دارد و نسخههاى منتشر نشدهء فراوانى از اين سفرنامهها به شكل اوّليّهء خود در كتابخانههاى مختلف پراكنده است تا جائى كه كتابخانهء ملّى فهرست اين قبيل سفرنامههاى موجود در كتابخانهء خود را كه بزبانهاى مختلف دربارهء ايران نوشتهاند در چند مجلّد منتشر نموده است و يا اينكه دانشگاه بو على سيناى همدان در سال 1357 فهرست موضوعى سفرنامههاى مربوط به ايران را بچاپ رسانيد . ناصر الدّين شاه قاجار تحت تأثير اين موج سفرنامهنويسى در طول حدود 50 سال سلطنت خود در سفرهاى متعدّدى كه به مناطق مختلف ايران مينموده و شرح بخشى از آنها در كتاب « المآثر و الآثار »